Anna Pisula-Mandziej, fotograaf van wereldfaam, al 26 jaar in onze wijk

Tijdens het succesvolle event Raamwerk in onze wijk zag ik twee heel bijzondere foto’s in een etalage in de Emmastraat. Ze bleken van Anna Pisula-Mandziej te zijn. Ik werd nieuwsgierig en zocht op waar ze woonde. Ze bleek bijna mijn buurvrouw te zijn. Ik maakte een afspraak en werd op zekere dag zeer hartelijk ontvangen in haar appartement. Al bij binnenkomst werd duidelijk dat ik met een zeer productieve kunstenares te maken had. De hal stond vol met ingelijste foto’s. Ik nam plaats aan de tafel, waarop schaaltjes met bonbons stonden en gebak. Poolse gastvrijheid! De koffie werd ingeschonken en het gesprek kon beginnen. Ze werd terzijde gestaan door haar man Stanislaw, die gevraagd en soms ongevraagd aanvullingen gaf en correcties. Die vervolgens weer door Anna werden betwist. Ze zijn duidelijk aan elkaar gewaagd. En hebben veel te vertellen. Begin tachtiger jaren naar Enschede gekomen. Stanislaw kwam aanvankelijk voor een jaar naar wat toen nog TH Twente heette, maar inmiddels wonen ze al meer dan 40 jaar in Enschede en 26 jaar naast het Volkspark.

Anna, zelf ook academisch geschoold in de chemische technologie besloot het roer om te gooien en werd in 1984 toegelaten tot de AKI. In 1988 studeerde ze af in de fotografie en grafische vormgeving. Van chemica tot kunstenaar. Fotograaf van o.a. landschappen, architectuur, theater en portretten. Grafisch vormgeefster voor o.a. posters, tentoonstellingen, boeken, brochures etc. In al die jaren dat ze reisde, foto’s maakte, in de doka werkte en later veel met de computer, legde ze uiteraard ook veel contacten met grote namen in de wereld van de fotografie. Ze had inmiddels een serie “Nature in USA” gemaakt en daarmee bekendheid gekregen. Toen ze de kans kreeg haar werk te laten zien op het fotografie festival van Arles werd ze “ontdekt” door Jean Claude Lemagny, directeur fotografie van de Franse Nationale Bibliotheek. Hij vergeleek haar met Ansel Adams, een beroemde Amerikaanse landschapsfotograaf en kocht ook een aantal werken van haar. Arles opende de deuren voor haar naar andere galeries in Frankrijk, Spanje, België, Italië en natuurlijk Polen. Helmut Gernsheim, fotograaf, historicus en verzamelaar uit Zwitserland kocht bijna blind 10 werken van haar. Dat zegt genoeg over haar vakmanschap.

Dichter bij huis bleef ze ook niet onbekend. Ze was bestuurslid van fotogalerie Objektief van 1989 tot 2018. In 1984 nam ze deel aan een workshop van Paul Huf tijdens de eerste Foto Biënnale in 1984. En in ’93 nam ze deel als fotograaf aan de 5de (Spaans/Nederlandse) Biënnale

De gemeente Enschede kocht werk van haar, evenals Arke reizen en de rechtbank in Almelo. En verder is er ook werk van haar te vinden in diverse privécollecties. Gevraagd naar Nederlandse voorbeelden noemt ze o.a. Erwin Olaf (zijn serie Chessmen was te bewonderen in Objektief in 1989) en Koos Breukel.

Ze heeft veel geëxposeerd in Europa en menig foto maakt deel uit van openbare en privécollecties in met name Frankrijk, Zwitserland, de USA en Polen uiteraard. Ofschoon Anna inmiddels gepensioneerd is blijft ze nog volop aan het werk. Haar droom blijft een grote studio, waar ze haar creativiteit kan botvieren. Misschien ook wel tijd voor een mooie overzichtstentoonstelling van een lange carrière als kunstenaar. Ik ga zeker kijken…

Gerard Wieffer